Hoe groot moet mijn thuisaccu zijn?

Thuisaccu met een grootte om de meeste zonne-energie op te vangen.

Hoe groot moet mijn thuisaccu zijn?

Steeds meer huishoudens wekken hun eigen energie op met zonnepanelen en komen de laatste tijd achter het feit dat er kosten gerekend worden voor teruglevering en dat de salderingsregeling ten einde komt.

Zodra de zon ondergaat, bent u weer afhankelijk van het elektriciteitsnet. Een thuisaccu biedt hier een oplossing, u slaat overdag opgewekte zonne-energie op en gebruikt die op momenten dat u uw eigen energie echt nodig hebt.

Door slimmer met deze eigen energie om te gaan, dekt u een groot deel van het verbruik zelf af. Dat betekent minder afhankelijkheid van het net én meer grip op uw energiekosten. Dat is in de basis het idee achter een thuisaccu — al laten we het “verdienmodel” liever even voor wat het is.

Hoe bepaalt u welke grote thuisaccu u nodig hebt?

De vraag “welke grote thuisaccu heb ik nodig?” is niet met één standaard antwoord te beantwoorden. Het hangt namelijk af van meerdere factoren:

  • A. Uw energieverbruik
  • B. Het aantal zonnepanelen op het dak
  • C. De wens voor noodstroom
  • D. De stroompieken in het huishouden (vermogen)

We lopen ze hieronder stap voor stap door.

A. Het energieverbruik als uitgangspunt

De basis begint bij uw eigen energieverbruik.

Een praktische manier om te kijken naar de grootte van de thuisaccu is naar de periode van zonsondergang tot zonsopgang, grofweg zo’n 13 uur. Wanneer u in die periode ongeveer 8 kWh verbruikt, dan is dat direct een goede indicatie voor de minimale capaciteit van de thuisaccu.

Met een kleinere accu redt u het simpelweg niet om die periode volledig te overbruggen.

B. Het aantal zonnepanelen

Meer zonnepanelen betekent niet automatisch dat er een grotere accu nodig is.

Het klinkt logisch om alles wat opgewekt wordt, ook op te slaan, maar in de praktijk is dat vaak niet nodig. Zeker in de zomer wekt u meer op dan er gebruikt wordt én ligt het stroomverbruik lager.

Een slimmere benadering is:

  • Kies een accucapaciteit die ook in de winter nog (deels) gevuld wordt
  • In de winter is de opwek lager, dus daar zit de beperkende factor
  • In de zomer maakt een volle accu minder uit, omdat:
    • de panelen bij een parallel systeem gewoon blijven leveren
    • overtollige energie terug kan naar het net

Heeft u een energiecontract zonder terugleverkosten, dan is terugleveren prima. U hoeft het accu systeem daar dus niet onnodig op te overdimensioneren.

Grafiek van de laadstand van een thuisaccu over een dag, met 20 procent reserve voor noodstroom

C. Noodstroom: Hoe lang wilt u overbruggen?

Wilt u een thuisaccu ook gebruiken met een noodstroomvoorziening? Dan speelt reserve capaciteit een rol.

Toch is het niet logisch om de gehele batterij hiervoor te reserveren. Stroomuitval komt immers niet vaak voor.

Een betere aanpak:

  • Reserveer bijvoorbeeld 20% van de accucapaciteit
  • Dit deel blijft altijd beschikbaar voor noodsituaties (softwarematig) 
  • Dat betekent dat 80% van de accu beschikbaar is voor op- en ontladen

Tijdens een storing krijgen alleen de kritieke apparaten stroom, zoals:

  • koelkast
  • verlichting
  • verwarming

Internet gaat niet werken als de hele wijk zonder stroom zit, dan hebben de routers ook geen signaal meer! 

Het (sluip) verbruik bepaalt hoe snel de 20% van de capaciteit dan op is. 

De echte vraag wordt dan:

  • Hoe lang duurt de stroomuitval?
  • Werken je zonnepanelen nog tijdens de storing?

Dat laatste hangt af van de systeemconfiguratie — en dat is een onderwerp op zich en behandelen we in dit bericht niet. 

D. Vermogen en piekbelasting (kW vs kWh)

Naast capaciteit (kWh) is ook het vermogen (kW) van de thuisaccu belangrijk.

Dit wordt bepaald door:

  • de batterij zelf (C-waarde)
  • de omvormer

De C-waarde geeft aan hoeveel vermogen er uit een batterij gehaald kan worden.

Voorbeeld:

  • 1 batterij module van 5 kWh
    • bij 0.5C → 2,5 kW vermogen
    • bij 1C → 5 kW vermogen

Worden batterijmodules opgestapeld, dan:

  • 3 modules van 5 kWh (totaal 15 kWh) met 0.5C
    → maximaal 7,5 kW vermogen

Zelfs als de omvormer 10 kW aankan, blijft de batterij de beperkende factor.

Daarom is het belangrijk dat:

  • de batterij en omvormer goed op elkaar zijn afgestemd
  • het systeem niet wordt begrensd door één van beide

Een te kleine omvormer of juist een te lichte batterij zorgt ervoor dat het systeem niet optimaal presteert. 

Meestal zijn batterijen en omvormers geschikt om overbelasting aan vermogen toe te staan, ten opzichte van het nominale vermogen waarvoor ze ontworpen zijn. Dat wordt een piekvermogen genoemd die korte tijd afgegeven kan worden. 

Ook voor een hybride omvormer is dat het geval, dat zijn de meeste omvormers die op thuisaccu’s aangesloten zijn. Dat betekent dat de omvormer zowel zonnepanelen als batterijen aan kan sluiten en om kan vormen naar wisselspanning. De PV-aansluiting (zonnepanelen) kunnen vaak overgedimensioneerd worden, bijvoorbeeld 150% ten opzichte van de nominale waarde.

D+. Hybride omvormer en overdimensionering

Bij de meeste thuisaccu-systemen wordt gebruikgemaakt van een hybride omvormer. Dit type omvormer kan zowel uw zonnepanelen als de batterij aansturen en zet de opgewekte of opgeslagen energie om naar bruikbare wisselspanning voor in de woning.

Een belangrijk voordeel van een hybride omvormer is dat de PV-aansluiting vaak overbelast mag worden. In de praktijk betekent dit dat u meer zonnepanelen kunt aansluiten dan het nominale vermogen van de omvormer.

Een veelvoorkomende richtlijn is:

  • Tot ongeveer 150% van het omvormervermogen

Waarom is dat interessant?

Zonnepanelen leveren namelijk zelden hun piekvermogen:

  • In de winter is de opbrengst lager
  • Bij bewolking of hoge temperaturen daalt het vermogen
  • Alleen op perfecte zomerdagen wordt het maximale vermogen gehaald

Door je zonnepanelen iets “groter” te dimensioneren:

  • Wordt de omvormer beter over het hele jaar benut
  • Wekt u ook bij minder ideale omstandigheden voldoende energie op
  • Vergroot de kans dat de thuisaccu, ook in de winter, voldoende gevuld wordt

Op piekmomenten in de zomer kan het voorkomen dat een deel van de opbrengst wordt afgetopt (clipping), maar dat weegt in de meeste gevallen niet op tegen de extra opbrengst over de rest van het jaar. Dat kan echter alleen als zonnepanelen direct gekoppeld zijn aan de omvormer. Ook is het voor sommige merken niet mogelijk om met zonnepanelen installaties te werken die optimizers bevatten.

Conclusie van welke grote thuisaccu heb ik nodig?

De juiste grote thuisaccu hangt dus af van uw situatie. Er is geen standaardoplossing, alleen een goed afgestemd systeem.

Kort samengevat:

  • Baseer de capaciteit op o.a. het nachtverbruik
  • Dimensioneer ook op winteropwek, niet op zomerpiek
  • Reserveer slim capaciteit voor noodstroom
  • Let op de balans tussen vermogen en opslag